پرسونای مشتری چیست و چگونه بسازیم؟ راهنمای کامل شناخت مشتری
پرسونای مشتری چیست و چگونه بسازیم؟ راهنمای کامل شناخت مشتری در مجله تخصصی همه چی شو.
پرسونای مشتری چیست و چگونه بسازیم؟ راهنمای کامل شناخت مشتری.
اگر میخواهید یک کسبوکار آنلاین موفق بسازید، فقط داشتن محصول یا خدمات خوب کافی نیست. باید بدانید برای چه کسی فعالیت میکنید و مشتری ایدهآل شما چه نیازها، مشکلات، اهداف و رفتارهایی دارد. یکی از ابزارهای مهم برای شناخت دقیق مشتری، پرسونای مشتری (Customer Persona) است. پرسونای مشتری به کسبوکار کمک میکند مخاطب خود را بهتر بشناسد و بر اساس نیاز واقعی او، محصول، محتوا، تبلیغات و استراتژی برند خود را طراحی کند.
پرسونای مشتری چیست؟
پرسونای مشتری یک شخصیت نیمهواقعی و مشخص است که بر اساس اطلاعات و تحقیقات درباره مشتریان یک کسبوکار ساخته میشود.
در واقع بهجای اینکه بگوییم:
«مخاطبان ما افراد علاقهمند به کسبوکار اینترنتی هستند.»
میتوانیم مشتری را دقیقتر تعریف کنیم:
«مریم، ۲۸ ساله، صاحب یک کسبوکار کوچک آنلاین است، میخواهد فروش خود را افزایش دهد، اطلاعات محدودی درباره سئو دارد و بیشتر برای پیدا کردن راهحل مشکلات کسبوکارش در گوگل جستجو میکند.»
این تصویر دقیقتر باعث میشود تصمیمگیری برای تولید محتوا، بازاریابی و برندسازی سادهتر شود.
تفاوت مخاطب هدف و پرسونای مشتری چیست؟
مخاطب هدف یک گروه کلی از مشتریان است، اما پرسونا تصویر دقیقتری از یک مشتری ایدهآل ارائه میدهد.
برای مثال:
مخاطب هدف:
صاحبان کسبوکارهای آنلاین کوچک.
پرسونای مشتری:
صاحب یک فروشگاه اینترنتی کوچک که به دنبال افزایش فروش از طریق گوگل است و هنوز استراتژی مشخصی برای سئو و تولید محتوا ندارد.بنابراین مخاطب هدف، گروه را مشخص میکند و پرسونای مشتری به شما کمک میکند یک نماینده مشخص از آن گروه را تصور کنید.
چرا ساخت پرسونای مشتری مهم است؟
شناخت دقیق مشتری روی بخشهای مختلف کسبوکار تأثیر میگذارد.
پرسونای مشتری میتواند به شما کمک کند:
- محتوای مناسبتری تولید کنید.
- محصولات بهتری طراحی کنید.
- تبلیغات هدفمندتری داشته باشید.
- پیام برند را بهتر تنظیم کنید.
- مشکلات واقعی مشتری را شناسایی کنید.
- صفحات سایت را متناسب با نیاز مخاطب طراحی کنید.
- مسیر خرید مشتری را بهبود دهید.
- لحن مناسب برای ارتباط با مخاطب انتخاب کنید.
به همین دلیل پرسونای مشتری فقط یک فایل بازاریابی نیست؛ بلکه میتواند در تصمیمهای مختلف کسبوکار مورد استفاده قرار گیرد.
چگونه پرسونای مشتری بسازیم؟
ساخت پرسونای مشتری نیازمند تحقیق و جمعآوری اطلاعات است. بهتر است بهجای حدس زدن، تا حد امکان از اطلاعات واقعی استفاده کنید.
۱. هدف خود را مشخص کنید
قبل از ساخت پرسونا مشخص کنید چرا به آن نیاز دارید.
برای مثال ممکن است هدف شما این باشد که:
- استراتژی محتوایی ایجاد کنید.
- محصول جدید طراحی کنید.
- فروش را افزایش دهید.
- تبلیغات هدفمند اجرا کنید.
- استراتژی برند را تدوین کنید.
وقتی هدف مشخص باشد، میدانید چه اطلاعاتی باید درباره مشتری جمعآوری کنید.
۲. اطلاعات مشتریان فعلی را بررسی کنید
اگر کسبوکار شما مشتری دارد، یکی از بهترین منابع اطلاعاتی، مشتریان فعلی هستند.
بررسی کنید:
- چه کسانی بیشتر خرید میکنند؟
- چه محصولاتی بیشتر میفروشند؟
- مشتریان چه سؤالاتی میپرسند؟
- چرا محصول شما را انتخاب کردهاند؟
- چه مشکلاتی هنگام خرید دارند؟
- از چه کانالهایی وارد سایت میشوند؟
این اطلاعات میتواند پایه ساخت پرسونای واقعیتر باشد.
۳. نیازها و مشکلات مشتری را پیدا کنید
یکی از مهمترین قسمتهای پرسونا، شناخت Pain Point یا نقاط درد مشتری است.
از خودتان بپرسید:
مشتری دقیقاً چه مشکلی دارد که کسبوکار من میتواند آن را حل کند؟
برای مثال، ممکن است مشتری شما:
- وقت کافی نداشته باشد.
- اطلاعات تخصصی نداشته باشد.
- قیمت برایش مهم باشد.
- به برندهای جدید اعتماد نکند.
- در انتخاب محصول سردرگم باشد.
- از تجربه قبلی خود ناراضی باشد.
شناخت این مشکلات به شما کمک میکند محتوای کاربردیتر و پیشنهاد فروش مناسبتری ایجاد کنید.
۴. اهداف و انگیزههای مشتری را مشخص کنید
فقط مشکلات مشتری مهم نیستند؛ باید بدانید او چه چیزی میخواهد به دست آورد.
مثلاً مشتری ممکن است هدفهایی مانند موارد زیر داشته باشد:
- افزایش درآمد
- صرفهجویی در زمان
- کاهش هزینه
- یادگیری مهارت جدید
- رشد کسبوکار
- خرید سریعتر
- دریافت خدمات بهتر
وقتی اهداف مشتری را بدانید، میتوانید پیام برند و پیشنهاد خود را بر اساس آنها تنظیم کنید.
۵. رفتار آنلاین مشتری را بررسی کنید
برای یک کسبوکار اینترنتی، شناخت رفتار آنلاین مشتری اهمیت زیادی دارد.
بررسی کنید مشتری:
- بیشتر از گوگل استفاده میکند یا شبکههای اجتماعی؟
- چه کلمات و عباراتی را جستجو میکند؟
- چه نوع محتواهایی را دنبال میکند؟
- قبل از خرید چه تحقیقاتی انجام میدهد؟
- از موبایل استفاده میکند یا کامپیوتر؟
- به چه نوع محتوایی بیشتر واکنش نشان میدهد؟
این اطلاعات برای سئو، تولید محتوا و دیجیتال مارکتینگ بسیار کاربردی است.
۶. مشخصات عمومی پرسونا را ثبت کنید
در این مرحله میتوانید اطلاعات کلی پرسونا را در یک قالب مشخص ثبت کنید.
برای مثال:
نام فرضی: علی
سن: ۳۰ سال
شغل: صاحب کسبوکار آنلاین
هدف: افزایش فروش
مشکل اصلی: جذب مشتری
نیاز: آموزش بازاریابی و سئو
کانال مورد استفاده: گوگل و شبکههای اجتماعی
مانع خرید: قیمت و عدم اعتماد
نوع محتوای مورد علاقه: آموزشهای کاربردی و مرحلهبهمرحله
لازم نیست تمام اطلاعات شخصی را وارد کنید. فقط اطلاعاتی را ثبت کنید که واقعاً در تصمیمهای کسبوکار کاربرد دارند.
۷. چند پرسونا ایجاد کنیم؟
هر کسبوکاری الزاماً فقط یک نوع مشتری ندارد. اگر مشتریان شما نیازها و رفتارهای کاملاً متفاوتی دارند، میتوانید چند پرسونا ایجاد کنید. اما ایجاد تعداد زیادی پرسونا نیز میتواند باعث پراکندگی استراتژی شود. برای شروع، بهتر است روی یک یا چند مشتری اصلی و ارزشمند تمرکز کنید و بعد از جمعآوری اطلاعات بیشتر، پرسوناهای جدید ایجاد کنید.
اشتباهات رایج در ساخت پرسونای مشتری
یکی از اشتباهات رایج، ساخت پرسونا فقط بر اساس حدس است. اگر اطلاعات واقعی در اختیار دارید، بهتر است از آنها استفاده کنید. اشتباه دیگر، ایجاد جزئیات غیرضروری است. دانستن رنگ مورد علاقه مشتری یا نام حیوان خانگی او معمولاً کمکی به استراتژی کسبوکار نمیکند؛ مگر اینکه مستقیماً با محصول یا بازار شما ارتباط داشته باشد. همچنین نباید پرسونا را برای همیشه ثابت در نظر بگیرید. با تغییر بازار، محصول و رفتار مشتریان، ممکن است نیاز باشد پرسونا نیز بهروزرسانی شود.
چگونه پرسونای مشتری را اعتبارسنجی کنیم؟
بعد از ساخت پرسونا باید بررسی کنید که آیا واقعاً با مشتریان شما مطابقت دارد یا خیر.
برای این کار میتوانید:
- با مشتریان مصاحبه کنید.
- نظرسنجی انجام دهید.
- سؤالات پشتیبانی را بررسی کنید.
- رفتار کاربران سایت را تحلیل کنید.
- نظرات مشتریان را بررسی کنید.
- دادههای فروش را مقایسه کنید.
اگر اطلاعات واقعی با فرضیات شما تفاوت داشت، پرسونا را اصلاح کنید.
چکلیست ساخت پرسونای مشتری
قبل از نهایی کردن پرسونا، این موارد را بررسی کنید:
- هدف ساخت پرسونا مشخص است؟
- مشتری اصلی را مشخص کردهاید؟
- نیازهای مشتری را میدانید؟
- مشکلات و موانع خرید را شناسایی کردهاید؟
- اهداف مشتری مشخص است؟
- رفتار آنلاین او را بررسی کردهاید؟
- کانالهای ارتباطی او را میشناسید؟
- اطلاعات پرسونا بر اساس داده است؟
- پرسونا را با مشتریان واقعی اعتبارسنجی کردهاید؟
- مکان بهروزرسانی پرسونا وجود دارد؟
جمعبندی
پرسونای مشتری یکی از ابزارهای مهم برای شناخت مخاطب و تصمیمگیری بهتر در کسبوکار آنلاین است. با ساخت یک پرسونای دقیق، میتوانید بهتر بفهمید مشتری چه میخواهد، چه مشکلی دارد، چگونه خرید میکند و چه نوع محتوایی برای او ارزشمند است. فراموش نکنید که هدف از ساخت پرسونا، ایجاد یک شخصیت خیالی زیبا نیست؛ هدف این است که تصمیمهای کسبوکار را به نیازهای واقعی مشتری نزدیکتر کنیم.